en   sk  

Polsko-Słowacki Program

Wczesnego Wykrywania

Raka Płuca

O Projekcie

Pierwsze kontakty umożliwiające wymianę doświadczeń pomiędzy Szpitalem Specjalistycznym Chorób Płuc im. O Sokołowskiego w Zakopanem a Narodowym Instytutem Gruźlicy, Chorób Płuc i Chirurgii Klatki Piersiowej w Wyżnych Hagach na Słowacji datowana nawiązano w 1970 roku. Informacje te zostały uzyskane od emerytowanych pracowników Szpitala oraz z książki „Skalpel ma dwa ostrza” autorstwa prof. Wita Rzepeckiego. Obydwa szpitale mają podobny profil leczniczy w szczególności w zakresie leczenia nowotworów płuc i przełyku, operacyjnego leczenia gruźlicy, oraz chorób śródpiersia

W roku 2012 z inicjatywy Dyrekcji Szpitala Specjalistycznego Chorób Płuc w Zakopanem współpraca ta została wznowiona i, w jej ramach powstał pomysł realizacji wspólnego transgranicznego przedsięwzięcia pod nazwą „Polsko- Słowacki Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca”.

W tym celu odbyło się kilka spotkań lekarzy specjalistów z obydwu ośrodków. Partnerzy w ramach przygotowań do realizacji przedsięwzięcia wspólnie opracowali koncepcję naukową projektu wraz z wstępnym planem wdrażania w szpitalach w Zakopanem i Wyżnych Hagach na Słowacji. W tym celu odbyły się dwa spotkania Dyrekcji Szpitala Specjalistycznego Chorób Płuc im. O Sokołowskiego w Zakopanem oraz Narodowego Instytutu Gruźlicy, Chorób Płuc i Chirurgii Klatki Piersiowej w Wyżnych Hagach na Słowacji. Pierwsze spotkanie robocze miało miejsce w Szpitalu w Wyżnych Hagach w dniu 20.06.2012, drugie 10.12.2012 roku w Szpitalu w Zakopanem. Kolejne spotkanie przygotowawcze odbyło się 14.02.2013 roku w Wyżnych Hagach. W spotkaniach brali udział lekarze specjaliści z dziedziny torakochirurgii, pulmonologii i patomorfologii. Opracowano zakres merytoryczny projektu oraz podział zadań w ramach porozumienia partnerskiego. W skład Zespołu Projektowego weszli: dr med. Juliusz Pankowski, dr med. Wojciech Czajkowski, dr Tomasz Polewczyk, dr med. Ewa Teresa Cerna, dr med. Allena Gallova, dr med. Jozef Karaffy.

W celu uzyskania środków finansowych niezbędnych do realizacji tego transgranicznego projektu jego założenia przedstawiono władzom EuroregionuTatry.

Spotkanie w Zakopanem 10.12.2012 roku.
Od lewej: dyr. Allena Gallowa, dyr. Jozef Porac, dyr. Marcin Zieliński, dyr. Helena Brzozowska, dr Juliusz Pankowski, dr Ewa Łączyńska

Spotkanie w Wyżnych Hagach dnia 05.06.2013 roku.
Od lewej: dyr. Josef Porac, dyr. Allena Gallowa, Bogusława Fudala, dr Juliusz Pankowski, dr Ewa Cerna

Projekt o wartości 53 485,00 Euro uzyskał dofinansowanie w wysokości 45 462,25 Euro.

Uzasadnienie realizacji projektu

Jak wynika z analizy danych statystycznych, licznych międzynarodowych i krajowych badań naukowych oraz własnych doświadczeń lekarzy onkologów, torakochirurgów, pulmonologów oraz patomorfologów z dwóch zaprzyjaźnionych szpitali: Szpitala Specjalistycznego Chorób Płuc im. O Sokołowskiego w Zakopanem oraz Narodowego Instytutu Gruźlicy, Chorób Płuc i Chirurgii Klatki Piersiowej w Wyżnych Hagach rak płuc jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym.

U mężczyzn stanowi 21% wszystkich nowotworów, u kobiet 9%. Śmiertelność powodowana przez ten nowotwór wynosi odpowiednio 31% i 15% wszystkich zgonów z powodu nowotworów. Rak płuca charakteryzuje się późnym występowaniem objawów klinicznych i dlatego ponad 85% raków w chwili wykrycia nie nadaje się do uznanego za najskuteczniejsze- leczenia chirurgicznego. Drugą istotną przyczyną tego stanu rzeczy to brak rutynowego stosowania skutecznych metod wczesnego wykrywania raka płuc. Za taką metodę uznaje się tomografię komputerową wysokiej rozdzielczości. W Polsce i na Słowacji badania przesiewowe w raku płuc z zastosowaniem tomografii komputerowej wysokiej rozdzielczości - HRCT (High Resolution Computed Tomography) nie są powszechnie realizowane ze względu na brak finansowania ze środków publicznych. W Polsce programy pilotażowe finansowane przez lokalne samorządy były wdrażane w Szczecinie, Poznaniu, Warszawie i Gdańsku, natomiast na Słowacji brak jest jakichkolwiek informacji na ten temat. Dlatego specjaliści z obydwu jednostek podjęli działania mające na celu wspólne opracowanie i wdrożenie na poziomie międzynarodowym PL- SK Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuc.

Projekt polegał na kwalifikacji i wykonaniu badań przesiewowych u osób z grupy ryzyka zachorowania na raka płuc. Program zaadresowano do tych samych grup docelowych po obu stronach granicy (profil: osoba paląca papierosy co najmniej 20 lat, wiek 55-65 lat, ze szczególnym uwzględnieniem osób ze środowisk zaniedbanych socjalnie (marginalizowanych społecznie) zameldowanych na pobyt stały w granicach Euroregionu Tatry. Zakres badania obejmował: wykonanie tomografii komputerowej płuc (HRCT), ocena badań tomografii przez lekarzy specjalistów w obu ośrodkach, konsultacje trudnych przypadków przez obie strony projektu. W przypadku wykrycia chorób pacjenta kierowano do dalszej diagnostyki i leczenia poza projektem

Projekt wczesnego wykrywania raka płuc, stanowił odpowiedź na zdiagnozowany problem jakim było niedostateczne wykorzystanie potencjału naukowego i doświadczenia obydwu szpitali.

Przy okazji wdrażania programu nawiązano współpracę w zakresie różnych nowych metod leczenia operacyjnego i diagnostyki chorób narządów klatki piersiowej takich jak: małoinwazyjne resekcje raków płuca (VATS-lobectomie, przezoskrzelowa i przezprzełykowa ultrasonograficzna diagnostyka śródpiersia (EBUS, EUS) oraz internetowa telediagnostyka w zakresie badań mikroskopowych oraz telekonsultacje torakochirurgiczno-onkologiczne. Kolejnymi działaniami projektu były wspólne przygotowanie sympozjum naukowego Postępy w Pulmonologii i Torakochirurgii z referatami oprócz problematyki wczesnego wykrywania raka płuc dotyczącymi również innych aspektów tych dziedzin medycyny. Podczas sympozjum została podpisana umowa trwałej współpracy pomiędzy szpitalami.

Dodatkową wartością projektu było częściowe rozwiązanie zdiagnozowanego problemu jakim jest powszechy brak świadomości społecznej dotyczącej zagrożenia rakiem płuca zwłaszcza ze strony środowisk zaniedbanych społecznie - grup marginalizowanych na obszarze pogranicza. Dlatego też przy kwalifikacji pacjentów do programu lekarze w pierwszej kolejności kierowali osoby z tzw. grup marginalizowanych społecznie.

Należy zaznaczyć, że jak wynika z dotychczasowych badań, w tym przedstawianych podczas Sympozjum, operacyjność raka płuca przy zastosowaniu badań przesiewowych w kierunku jego wczesnego wykrycia wzrasta co najmniej o 10%. W pozostałych przypadkach pozostaje znacznie droższa i bardziej obciążająca dla pacjenta chemio- i radioterapia. Ogółem 5 letni czas przeżycia w raku płuc uzyskuje się tylko u 15 % kobiet i 11% mężczyzn., ale przy wykryciu raka we wczesnym, nadającym się do leczenia operacyjnego stadium, czas przeżycia 5-letniego chorych przekracza 50%. Dlatego tak ważna jest promocja profilaktyki schorzeń nowotworowych płuc skutkująca wzrostem świadomości społecznej wśród mieszkańców pogranicza Polsko- Słowackiego. Służyła temu szeroko zakrojona akcja informacyjna.

Cele projektu

Celem głównym projektu było stworzenie trwałego modelu współpracy pomiędzy instutucjami: Szpitalem Specjalistycznym Chorób Płuc im. O Sokołowskiego w Zakopanem oraz Narodowym Instytutem Gruźlicy, Chorób Płuc i Chirurgii Klatki Piersiowej w Wyżnych Hagach poprzez wymianę doświadczeń, transfer wiedzy oraz opracowanie i wdrożenie Polsko- Słowackiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuc na obszarach wsparcia

Cel głowny został osiągnięty poprzez realizację celów bezpośrednich jakimi były:
-wspólne wypracowanie Polsko- Słowackiego Programu Wszesnego Wykrywania Raka Płuc oraz jego wdrożenie na terenach przygranicznych.
-zwiększenie wykrywalności raka płuc na obszarach przygranicznych poprzez wykonanie badań skierowanym pacjentom w Zakopanem i Wyżnych Hagach.
-wzajemne poznanie się i integracja środowisk medycznych z Polski i Słowacji.
-nawiązanie szerszej współpracy oraz wspólne konsultacje i transfer wiedzy pomiędzy specjalistami torakochirurgii, pulmonologii oraz onkologami, radiologami i patomorfologami ze szpitali w Zakopanem i Wyżnych Hagach w zakresie nowoczesnych metod diagnostyki chorób płuc, a zwłaszcza nowotworów. Cel ten został osiągniety poprzez wspólne działania ugruntowane podpisaniem umowy współpracy pomiędzy tymi jednostkami.
-wzrost i promocja zasad profilaktyki, oświaty zdrowotnej dotyczącej nowotwórów płuc wsród mieszkańców pogranicza pl-sk ze szczególnym uwzględnieniem grup marginalizowanych społecznie czemu miała służyć szeroko zakrojona kampania społeczna.

Realizacja niniejszego projektu stworzyła platformę do realizacji w przyszłości większych projektów miądzynarodowych z dziedziny onkologii, torakochorurgii, pulmonologii, radiologii i patomorfologii.

Bezpośrednimi odbiorcami projektu były:
-Instytucje: Szpital Specjalistyczny Chorób Płuc im. O Sokołowskiego w Zakopanem oraz Narodowy Instytut Gruźlicy, Chorób Płuc i Chirurgii Klatki Piersiowej w Wyżnych Hagach.
-Lekarze specjaliści z obydwu szpitali w tym: onkolodzy, chirurdzy, torakochirurdzy, pulmonolodzy, radiolodzy oraz patomorfolodzy ze szpitali w Zakopanem i Wyżnych Hagach zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób płuc ze szczególnym uwzględnieniem nowotworów.
-lekarze różnych specjalności z wielu ośrodków leczenia chorób płuc w Polsce i na Słowacji, którzy mieli możliwość zapoznania się z najnowszymi metodami diagnostycznymi i terapeutycznymi stosowanymi w pulmonologii i torakochirurgii. Warto dodać iż programie sympozjum przewidziano udział wybitnych specjalistów z Polski takich jak m.in. prof. Tomasz Grodzki, prof. Witold Rzyman, prof. Krzysztof Sładek, prof. Paweł Śliwiński. oraz dr med. Dalibor Piovarci i dr med. Josef Muri ze Słowacji.
-Mieszkańcy obszarów przygranicznych biorący udział w Programie Wczesnego Wykrywania Raka Płuc ze szczególnym uwzględnieniem grup marginalizowanych społecznie (pacjenci przebadani w ramach projektu) ok. 300 osób po 150 z Polski i Słowacji.

Szersze oddziaływanie projektu: mieszkańcy obszarów przygranicznych do których skierowana została akcja promocyjna w zakresie profilaktyki badań i raka płuc.


Polsko-Słowacki Program Wczesnego Wykrywania Raka Płuca współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu „Tatry” w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska Republika Słowacka 2007-2013.

Strona była odzwiedzona już razy